Giriş
87/404/EEC sayılı Basit Basınçlı Kaplar Direktifi seri halde üretilen basit basınçlı kaplara uygulanır. Direktifin üçüncü maddesinin birinci paragrafına göre; çalışma basıncı ve hacim itibariyle 50 bar/lt’nin üzerinde olan basınçlı kaplar, Direktifin I No.lu Ek’inde belirtilen temel gerekleri karşılamak ve CE işaretiyle işaretlenmek zorundadır.
Temel gerekler diğer hususların yanında kullanılan materyaller, gerilme gücü, kırılma sonrası uzama, eskime ve aşınma, kap tasarımı, duvar kalınlığı, üretim metodu, kaynak metodu ve kullanım kılavuzu ile ilgilidir.
İmalatçı, CE işaretinin yanı sıra, aşağıdaki bilgileri de kabın üzerine ya da veri plakasına koymak zorundadır:
-
maksimum çalışma basıncı (bar cinsinden),
-
maksimum çalışma ısısı (° C cinsinden),
-
minimum çalışma ısısı (° C cinsinden),
-
kabın hacmi (litre cinsinden),
-
imalatçının adı,
-
tip ve seri numaraları,
-
CE işaretinin iliştirildiği yılın son iki rakamı.
Bazı durumlarda onaylanmış kuruluşun kimlik numarası da CE işaretine eklenmelidir.
Çalışma basıncı ile hacim çarpımının 50 bar/lt’den fazla olmadığı küçük basınçlı kaplar ve küçük basınçlarla çalışan kaplar sadece üye ülkelerin birindeki iyi mühendislik uygulamasına uygun olmak zorundadır. Kaplar CE işaretlemesi hariç yukarıda sözü geçen işaretleri taşımak zorundadır. Bu ürünlerin üye devletler arasındaki ticaretinin, malların serbest dolaşımı ve birbirlerinin mevzuatını karşılıklı tanıma genel koşulları altında yapıldığı kabul edilir.
87/404/EEC sayılı Basit Basınçlı Kaplar Direktifi 90/488/EEC sayılı Direktif ile tadilat edilerek öncelikle bir geçiş hükmü konulmuştur. Bu hüküm uyarınca, 1 Temmuz 1992 tarihinden itibaren piyasaya arz edilen ve/veya hizmete sunulan basit basınçlı kaplar CE işareti taşımak zorundadır.
Kapsam
87/404/EEC sayılı direktifin yaptığı tanıma göre basınçlı kap; “yakma amacı dışında kullanılan ve iç basıncı 0,5 bar’dan büyük olan ve içine hava veya azot gazı konulmak üzere tasarlanan kaptır”.
Ayrıca, bu direktifin kapsamına giren basit basınçlı kapların karşılamak zorunda olduğu bir dizi yapısal özellikler de bulunmaktadır. Bunlar:
-
ya dairesel kesiti dışa bombeli ve/veya düz uçlarla kapatılmış ve bu uçların aynı eksen üzerinde döndüğü silindir biçimli bir parçadan,
-
ya da aynı eksen üzerinde dönen iki bombeli uçtan
oluşur.
-
Kabın azami çalışma basıncı 30 bardan fazla ve bu basınç ile kabın hacminin çarpımı (PS x V) 10.000 bar/lt’den fazla olamaz.
-
Asgari çalışma sıcaklığı – 50°C dereceden düşük olamaz ve azami çalışma sıcaklığı çelik kaplar için 300°C dereceden, alüminyum veya alüminyum alaşımlı kaplar için 100°C dereceden fazla olamaz.
Aşağıda sayılan basınçlı kaplar bu direktifin kapsamına girmez:
-
Bozulması halinde radyoaktif sızıntıya neden olabilecek özellikle nükleer kullanım amacıyla tasarlanmış kaplar,
-
Gemi ve uçaklara yerleştirilen ve bunların gücünü sağlayan kaplar,
-
Yangın söndürücüler.
Uygulanabilen diğer direktifler
Eğer bir basınçlı kap bu direktifin kapsamına girmiyorsa muhtemelen basınçlı cihazlar direktifi ya da kabın kullanıldığı veya piyasaya sürüldüğü ülkenin mevzuatı uygulanacaktır.
Makineler direktifi
Makineler Direktifinin kapsam dışı ürünler listesinde basit basınçlı kapları da içeren basınçlı kaplar sayılmaktadır. Bu basit basınçlı kapların aynı zamanda Makineler Direktifinin gereklerine de uygun olmak zorunda olmadığı anlamına gelmektedir. Ancak, bir veya daha fazla basınçlı kap bir makinenin içine yerleştirilirse bütün mekanik risklerin Basit Basınçlı Kaplar Direktifinin kapsamına girmediği durumlarda, Makineler Direktifi de dikkate alınmalıdır.
Uygunluk değerlendirmesi
Bu direktif, standart modüllerden bazı temel hususlarda farklılık arz eden prosedürlerin uygulanmasını gerektirmektedir. Bu konudaki çeşitli prosedürler direktifin 8-14. maddelerinde açıklanmaktadır.
Gelişme safhasının tamamlanması üzerine ve kapların üretimine başlanmasından önce aşağıdaki prosedürlerden biri takip edi
