Giriş
92/42/EEC sayılı Sıvı veya Gaz Yakıtla Çalışan Yeni Sıcak Su Kazanları İçin Verimlilik Gerekleri Direktifi (bundan sonra Sıcak Su Kazanları İçin Verimlilik Gerekleri Direktifi diye anılacaktır.) diğer Yeni Yaklaşım Direktiflerinden önemli ölçüde farklılıklar arz etmektedir. Bu direktifin temel amacı enerjinin rasyonel kullanımını yaygınlaştırmaktır. Bu yüzden temel gerekler, farklı tip kazanlar için enerji verimliliğinin asgari seviyeleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu direktif aşağıdaki sıcak su kazanı çeşitlerini kapsamaktadır:
- Standart kazan
- Düşük-ısı kazanı
- Sıvı yakıtla çalışan yoğunlaştırıcı kazanlar
- Gaz yoğunlaştırıcı kazan
Sadece standart bir kazan için konulan temel gerekleri karşılayan bir yoğunlaştırıcı kazan CE işaretlemesinin kapsamı dışında tutulamaz. Bu, uygulamada sadece bir asgari düzey uygulanacağı anlamına gelir ki bu da standart kazan için belirlenen gereklerdir.
Sonuç olarak, standart kazanın gereklerini karşılayan her kazana CE işareti iliştirilmelidir. Bunun yanına CE işaretinin iliştirildiği yılın son iki rakamı ve modül D ve E’nin kullanıldığı durumlarda kontrol sürecine dahil olan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası da iliştirilmelidir. Uygunluk beyanı kazanla beraber verilmelidir.
Kazanlar ölçülen verimlilik durumuna göre bir dizi yıldız işaretiyle etiketlenebilir. Direktifin altıncı maddesinin birinci bölümünde belli verimlilik seviyelerine ait yıldız sayıları belirtilmektedir. Örneğin; 1 yıldız için derecelendirilen çıktı verimliliği 84+2.log Pn’den büyük ve kısım yükü 80+3.log Pn olmalıdır. Verimlilikteki her % 3’lük ekstra artış, ekstra bir yıldız demektir (Standardizasyonda pek rastlanılmayacak şekilde, Pn derecelendirilen çıktıyla ilgilidir. Normalde verimlilik iş yükü ile ilgilidir). Belli tip kazanlar (back-boiler) için asgari verimlilik gereği diğer tiplerin %4 altında belirlenir.
Ancak metotların ve etiketleme sisteminin güvenilirliği tartışmalıdır. Bu etiketleme sisteminin şimdilik kullanılmaması onaylanmış kuruluşlar tarafından işletmelere tavsiye edilmektedir. Avrupa Komisyonu geliştirilmiş bir etiketleme sistemi çalışmasını sürdürmektedir.
Sıcak Su Kazanları İçin Verimlilik Gerekleri Direktifi, 31 Aralık 1997’de sona eren bir geçiş dönemi öngörülmek üzere, 1 Ocak 1994’te yürürlüğe girdi. 1 Ocak 1998’den beri bu kapsama giren bütün sıcak su kazanları bu direktifin gereklerini karşılamak ve CE işareti ile işaretlenmek zorundadır.
AB üyesi devletler, ulusal mevzuatlarında yerleştirme, iklim koşulları ve enerji, binaların ikamet özelliklerine göre kazanların tesisatı için koşullar belirlemektedir.
Kapsam
Bu direktif, kapasitesi 4 kw’tan az ve 400 kw’tan fazla olmayan derecelendirilmiş çıktısı bulunan sıvı veya gaz yakıtla çalışan sıcak su kazanlarına ve sıcak su kazanlarıyla birlikte kullanılmak üzere tasarımlanan ve ayrı olarak piyasaya sürülen ana kazanlar ve yakıcılara uygulanacak verimlilik şartlarını düzenlemektedir. Bu direktif özellikle piyasada bulunan sıvı veya gaz yakıtlarla çalışan aletlerle ilgilidir.
92/42/EEC sayılı Direktifin kapsamı dışında kalan kazanların listesi aşağıdadır:
- Katı yakıtlar da dahil, değişik yakıtlarla yanabilen sıcak su kazanları,
- Anlık olarak sıcak su hazırlanmasında kullanılan ekipmanlar,
- Piyasada yaygın olan sıvı ve katı yakıtlardan farklı özellikleri haiz yakıtlarla yanabilecek biçimde tasarlanan kazanlar (endüstriyel atık gazlar, biyogazlar gibi),
- Temel olarak içine kuruldukları mekanın ısıtılması için, ikincil işlev olarak merkezi ısıtma ve temizlik amaçlı sıcak su temini için tasarlanan ocaklar ve cihazlar,
- Doğal sirkülasyonlu ve sadece depolanmış temizlik amaçlı sıcak su üretimi için tasarlanmış ve derecelendirilmiş çıkışı 6 kw’tan düşük olan cihazlar,
- Tek olarak imal edilen kazanlar.
Kazanların mekan ısıtma ve sıcak su sağlama gibi çift işlevinin bulunduğu durumlarda Direktifin 5. maddenin 1. bölümünde atıfta bulunulan verimlilik gerekleri sadece ısıtma fonksiyonu ile ilgilidir.
Uygulanabilen diğer direktifler
Diğer yeni yaklaşım direktiflerinin biri veya birden fazlası Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Grekleri Direktifi ile beraber uygulanabilirler. Bu özellikle Gaz Yakan Aletler Direktifi bakımından geçerlidir.
Uygunluk değerlendirmesi
Uygunluk değerlendirmesi prosedürü AT Tip İncelemesinden oluşur (Modül B). Bunun sonucunda kazan, AB üyesi ülkelerin görevlendirdiği bir onaylanmış kuruluş tarafından verimlilik incelemesine tabi tutulmak zorundadır ve bunu aşağıda yer alan hususlara göre onaylanan tipe uygunluğu gösteren ve üretici tarafından düzenlenen Uygunluk Beyanı izlemelidir.
- Tip değerlendirmesine göre kendi üretiminin uygunluğu (Modül C) veya
- ISO 9002 üretim kalite güvence sistemi (Modül D) veya
- ISO 9003 ürün kalite güvence sistemi (Modül E).
92/42/EEC sayılı Direktifin eklerinde bu prosedürler ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Ancak sıcak su kazanları aynı zamanda Gaz Yakan Aletler Direktifinin (90/396/EEC) de gereklerine uymak zorunda olduğundan verimlilik gerekleri için uygunluk değerlendirmesi Gaz Yakan Aletler Direktifinde tanımlanan uygunluk değerlendirme prosedürleri ile birleştirilebilir.
