Giriş
86/361/EEC sayılı Direktifin 1986 yılında kabul edilmesiyle, Bakanlar Konseyi bir uyumlaştırılmış test sistemi ve ulusal onay prosedürleri ortaya koyarak haberleşme cihazlarının Avrupa tip onayını geliştirmek için ilk aşamayı başlattı.
98/13/EEC sayılı Direktif, üye ülkelerin haberleşme terminal cihazları ve uydu yer istasyonu ekipmanları ile ilgili mevzuatların uyumlaştırılması kadar bu ekipmanların uygunluğunun karşılıklı tanınmasını da amaçlamaktadır. Bu direktifin adı sık sık “Telekomünikasyon Terminal Cihazları” ile sınırlandırılmaktadır. Terminal ekipmanı, doğrudan (galvanik bağlantı ile) veya dolaylı (telsiz bağlantısı yoluyla) olarak ulusal telekomünikasyon alt yapısına bağlanan bütün ekipmanlar anlamına gelmektedir.
Bu direktif, 91/261/EEC sayılı Direktifin iki tadilatının ve uydu yer istasyonlarını da içine alacak şekilde bu direktife eklemeler yapan 93/97/EC sayılı Direktifinin bir uyarlanması ve bileşimidir (1 Mayıs 1998’den beri).
Direktifin temel gerekleri diğer hususların yanında Alçak Gerilim Direktifinin kapsamına girmediği ölçüde elektriksel güvenlik, elektromanyetik özellikler, kamu telekomünikasyon ağının hasarlara karşı korunması, radyo frekans tayflarının etkin kullanımı, terminal ekipmanlarının karşılıklı etkileşimi ve umumi haberleşme ağlarının donanımlarının etkileşimine uygulanmaktadır.
Direktifle uyumlu olan ekipmanlar, CE işaretinin ekipmanın ulusal telekomünikasyon ağına bağlanmak için uygun olduğunu gösteren tanıtıcı işaret ile birleştiği (bir çeşit x işareti) ve ikisi arasında bir onaylanmış kuruluşun ayırt edici işaretinin bulunduğu CE işaretinin özel bir varyasyonu ile işaretlenmek zorundadır. İmalatçı tip, parti ve/veya seri numarası ile birlikte kendisinin veya tedarikçinin adını da ürünün üzerine iliştirir.
Telekomünikasyon terminal ekipmanlarının onaylanması için ulusal teknik düzenlemelerin uygulanması durumunda, ayrıca ilgili ulusal işaretler de iliştirilmelidir. Bu durumda, cihazlar sadece bu düzenlemelerin yürürlükte olduğu üye ülkelerde piyasaya sürülebilir.
Umumi ağa bağlanabilen ancak imalatçı tarafından bu amaçla tasarlanmayan telekomünikasyon terminal ekipmanları bu direktifin temel gerekleri ile uyumlu olmak zorunda değildir. Ancak, yine de CE işareti taşımak zorundadır. Bu durumda, CE işaretinin yanında, ekipmanın umumi şebekeye bağlanmasına izin verilmediğini gösteren bir işaret de bulunmalıdır. Ayrıca, dağıtımda her cihaz bu konuda özel uyarı bulunan yazılı bir ifadeyi taşımak zorundadır. Bu çeşit bir ekipman mesela umumi ağa bağlı olmayan dahili şirket ağları için kullanılabilir.
Uygulamada, bütün alt-alanlarda yeni Avrupa teknik düzenlemelerinin aniden yürürlüğe girmeleri, özellikle üye ülkelerdeki ulusal telekomünikasyon ağları arasındaki teknik farklılıklar nedeniyle birçok probleme yol açabilirdi. Bu yüzden iki koldan aşamalı bir teknik süreç başlatıldı:
- Yeni teknik ilerlemeler (GSM, ISDN, DECT gibi) için Ortak Teknik Gerekler (CTR) ve buna eşlik eden Uyumlaştırılmış Avrupa Standartları
- Öteki alanlardaki uyumlaştırılmış ulusal standartlar
Ortak Teknik Gerekler gelişmeleri AB tarafından yürütülmektedir. ETSI, ilerleme sürecinin yürütülmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ulusal teknik düzenlemelerin uyumu tümüyle ETSI (Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü) tarafından koordine edilmektedir. CEN ve CENELEC standartları da bu ürünlere uygulanabilmektedir.
Ortak Teknik Gerekler ulusal teknik gereklerin yerine geçmektedir. Halihazırda Ortak Teknik Gerekler bulunmadığı durumlarda, uygun olan ulusal teknik gereklerin kullanılmasına müsaade edilmektedir. Eğer terminal ekipmanı ulusal teknik gereklere uyuyorsa, bu ekipmana sadece ilgili ulusal pazarda izin verilir ve bu ekipman sadece o ülkenin zorunlu işaretlerini taşımak zorundadır. Ulusal gerekler ve Ortak Teknik Gerekler arasındaki seçimle ilgili olarak konulan geçiş düzenlemeleri Ortak Teknik Gerekler dokümanlarında belirtilmektedir. Ortak Teknik Gerekler Avrupa Ekonomik Alanı üyesi ülkelerde zorunlu olmaları nedeniyle uyumlaştırılmış Avrupa standartlarından farklıdırlar.
Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Direktifi AB’de 6 Kasım 1992’de yürürlüğe girdi. Ortak Teknik Gereklerin ilk serileri 20 Mayıs 1997 (ISDN) ve 9 Temmuz 1997’den beri (GSM ve DECT) uygulanabilmektedir.
6 Kasım 1997’de 86/361/EEC sayılı Direktifte tanımlandığı haliyle (NET’s olarak da bilinen) ortak uygunluk spesifikasyonlarına dayanan test sonuçlarının karşılıklı tanınması sistemi resmen ortadan kalkmıştır. Direktif, 86/361/EEC sayılı Direktif ile uyumlu çevresel ekipmanlar için olan ve 6 Aralık 1992 tarihinden önce alınmış olan tip onaylarının geçerli sayılacağı bir geçiş dönemine sahiptir. NET’e göre değil fakat ulusal düzenlemelere göre tip onayı bulunan ikinci derecede öneme haiz ekipmanlar için de onaylar geçerli kalacaktır. 1 Nisan 1998 tarihinden bu yana 98/13/EC sayılı Direktif, daha önceki direktiflerin yerine geçmiştir.
Kapsam
Direktif, “umumi iletişim ağının terminal girişine doğrudan bağlanmak veya bu ağla iletişim kurmak suretiyle bilgi almak, işlemek veya göndermek amacıyla tasarımlanan ekipmanlara” uygulanır. Örneğin; telefonlar, cep telefonları, modemler, bilgisayarlar için faks kartları ve otomobil telefonları.
Bağlantı sistemi tel, radyo, optik kablolar veya öteki elektromanyetik bağlantı sistemleri olabilir.
Direktifte uydu yer istasyonları ekipmanları, uydu veya benzer sistemler aracılığıyla radyo komünikasyon sinyallerini yaymak ve/veya almak amacıyla kullanılabilen bir ekipman olarak tanımlanmaktadır.
Umumi telekomünikasyon altyapısına bağlanabilen fakat bu amaçla tasarımlanmayan ekipmanlar bu direktifin kapsamı dışındadır. Bununla birlikte, bu direktif bu ekipmanların piyasaya sürülmesine müsaade edilmesi için yerine getirilmesi gereken bir dizi koşul ortaya koymaktadır.
Uygulanabilen diğer direktifler
Alçak Gerilim Direktifi söz konusu olduğunda, bu direktifin gerekleri öncelikli olarak uygulanırken, Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Direktifinin gerekleri sadece Alçak Gerilim Direktifi ile kullanıcı güvenliğinin yeterince sağlanamadığı durumlarda uygulanmaktadır.
Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Direktifinin temel gerekler ve uygunluk değerlendirme prosedürleri EMC yönlerini de kapsadığından EMC Direktifinin prosedürleri uygulanamaz.
Umumi şebekeye bağlanmak üzere tasarlanmayan telekomünikasyon terminal ekipmanları, üretici Telekomünikasyon Terminal Ekipmanları Direktifinin uygulanmamasını seçtiği takdirde, tümüyle EMC ve Alçak Gerilim direktiflerine göre değerlendirilmek zorundadırlar.
Ayrıca, makineler ve oyuncaklar gibi diğer yeni yaklaşım direktifleri de uygulanabilir.
Uygunluk değerlendirmesi
Üretici üretim seçiminde, ürettiği terminal ekipmanın direktifin temel gereklere uygun olduğunu kanıtladığı ve bildirdiği ve bundan sonra terminal ekipmanını piyasaya sürmesine izin verildiği üç prosedürden birini kullanabilir:
- İmalatçı, bir onaylanmış kuruluşça yapılan AT Tip İncelemesini (Modül B) aşağıdakiler arasından seçeceği birisi ile yerine getirir:
- İç değerlendirmeye (Modül C) göre onaylanmış tip ile birlikte bir Uygunluk Beyanı ve buna ek olarak ürünlerin uygunluğunu rastgele aralıklarla test edecek onaylanmış kuruluş tarafından yürütülen gözetim.
- Ürün kalite gözetimi belgelendirme sistemi (Modül E).
- Tam kalite güvencesi sisteminin uygulanması (Modül H).
