1- Bu Genelge'de geçen kısaltmalardan;
- AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu"nu,
- AT: Avrupa Topluluğu’nu,
- DİİB: Dahilde İşleme İzin Belgesini,
- İBGS: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini,
- OGT: Ortak Gümrük Tarifesini,
- PAMK: Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu’nu,
- STA: Serbest Ticaret Anlaşmasını,
- TEV: Telafi Edici Vergiyi,
ifade eder.
2 - TEV Uygulamasında bahsi geçen ülke grupları aşağıda belirtilmiştir.
- AT’a Üye Ülkeler; Almanya, İtalya, İngiltere, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, İspanya, Portekiz, Yunanistan, İrlanda, Avusturya, İsveç ve Finlandiya’dır.
- EFTA Üyesi Ülkeler; Norveç, İzlanda, İsviçre ve Lihtenştayn’dır. (*)
- AKÇT’a Taraf Ülkeler; AT’a üye ülkelerdir. (*)
- STA İmzalanan ve Anlaşmaların Yürürlükte Bulunduğu Ülkeler; AKÇT, EFTA, İsrail, Romanya, Litvanya, Macaristan, Estonya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Bulgaristan, Polonya, Slovenya ve Letonya’dır. (*)
- PAMK’a Taraf Ülkeler; Türkiye, AT’a üye ülkeler, AKÇT’a taraf ülkeler, EFTA üyesi ülkeler, Romanya, Litvanya, Macaristan, Estonya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti ve Polonya'dır. (**) Bulgaristan, Slovenya ve Letonya Anlaşmaları henüz revize edilmediğinden bu ülkeler, ülkemiz açısından PAMK’a taraf değildir. Ayrıca, ülkemiz açısından PAMK’a taraf ülkeler, 21/2/1999 tarih ve 23618 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik’in 1inci maddesinde yer almaktadır.
3- Tercihli vergi uygulamasına baz teşkil eden A.TR dolaşım belgesi veya menşe ispat belgeleri (EUR.1 dolaşım sertifikası veya fatura beyanı) belge sahibi ihracatçı tarafından talep edilmemişse, bu şekilde yapılan ihracatlarda TEV tahsilatı aranmaz.
4- Tercihli ticarete ilişkin kurallar, sadece Anlaşmaların kapsadığı ürünler için geçerlidir.
(*) : STA'ların yürürlüğe giriş tarihleri EK-1'de belirtilmiştir.
(**) : PAMK'ın ülkeler açısından yayımlanma ve yürürlüğe giriş tarihleri EK-2'de belirtilmiştir.
STA'larda hangi ürünlerin anlaşma kapsamında olduğunu tespit için Anlaşmaların ekleri incelenmelidir.
AT ile ilişkilerimizde ise;
- Tarım ürünleri, İthalat Rejimi Kararının I ve IV sayılı listelerinde yer alan ve toprakta yetiştirilen ürünler, hayvancılık, balıkçılık ile diğer su ürünleri ve bunların ilk işleme tabi tutulmuş şekilleridir.
- İşlenmiş tarım ürünleri, İthalat Rejimi Kararının III sayılı listesinde yer alan ve bünyesinde temel tarım ürünlerini (hububat, şeker ve süt) bulunduran ürünlerdir.
- AKÇT kapsamı ürünler, AKÇT Anlaşmasında belirtilen ürünlerdir.
- Sanayi ürünleri ise; işlenmiş tarım ürünleri, tarım ürünleri ve AKÇT kapsamı ürünler dışındaki tüm ürünleri kapsar.
Bu itibarla; belge sahibi ihracatçılar tarafından A.TR dolaşım belgesi veya menşe ispat belgeleri (EUR.1 dolaşım sertifikası veya fatura beyanı) talep edilmişse;
eşliğinde ihracatın yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, tercihli ticaret kapsamında yapılacak ithalatların da aynı belgeler eşliğinde yapılması gerekmektedir. (Örn: AT’den yapılan sanayi ürünü ithalatında, firma tarafından A.TR dolaşım belgesi tevsik edilmemişse bu ürün, AT’a üye ülkeler menşeli olsa dahi tercihli vergi uygulamasından yararlandırılmaz ve gerek ithalat esnasında gümrük idarelerince teminat alınırken gerekse İBGS’ce taahhüt kapatmada varsa telafi edici vergi hesaplanırken, Dahilde İşleme Rejimi açısından üçüncü ülke menşeli bir ürün olarak kabul edilir.)
5- İthalatın tercihli rejim kapsamında yapıldığı menşe (kaynak) ülke ile ihracatın yapıldığı varış ülkesi aynı ise, girdi ve nihai ürüne bakılmaksızın TEV tahsilatı aranmaz.
6- İthalatın tercihli rejim kapsamında yapıldığı menşe (kaynak) ülke ile ihracatın yapıldığı varış ülkesi PAMK’a taraf ülkeler arasında ise, TEV tahsilatı aranmaz.
Ancak, AT ile Türkiye arasında tarım ürünleri ticaretinde çapraz kümülasyon hükümleri işlemez. Sadece ikili kümülasyon mümkündür. AT dışı PAMK’a taraf ülkeler ile Türkiye arasında bütün ürünlerde ise, çapraz kümülasyon çalışır.
7- TEV için baz alınan vergi, girdinin ithal edildiği menşe (kaynak) ülkeye uygulanan vergidir. Ancak, menşe (kaynak) ülkeye uygulanan vergi oranı 0 (sıfır) ise, TEV tahsilatı aranmaz.
8- AT’a yapılan tarım ürünü ihracatında TEV oranı tespit edilirken, AT’ın OGT’si ile Türk Gümrük Vergisi karşılaştırılır ve düşük olan oranın tahsilatı aranır.
9- AT’a yapılan AKÇT ürünü ihracatı (EK-3) ile üretiminde Türkiye’nin hassas ürün olarak nitelendirdiği eşya kullanılan mal ihracatında (EK-4) TEV olarak, AT’ın OGT’sinin tahsilatı aranır.
10- DİİB kapsamındaki ihracatın, menşe ispat belgeleri eşliğinde PAMK’a taraf ülkelere yapılması durumunda; işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılan PAMK’a taraf olmayan ülke menşeli eşyaya ilişkin İthalat Rejiminde belirtilen oranda vergi ödenir. Ancak, bu kapsamda 31/12/2000 tarihine kadar yapılacak ihracatlarda; işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılan PAMK’a taraf olmayan ülke menşeli tekstil ürünü (Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 50-63 üncü fasıllarında yer alan ürünler) kullanılmışsa %10 oranına kadar, diğer sanayi ürünleri kullanılmışsa %5 oranına kadar vergi alınır. (Örn: PAMK’a taraf olmayan ülke menşeli tekstil ürünün vergi oranı %15 ise, bu verginin %10'una kadar olan tutarı vergi olarak alınır ve geriye kalan %5'lik orana tekabül eden verginin tahsilatı aranmaz. PAMK’a taraf olmayan ülke menşeli tekstil ürünün vergi oranı %6 ise, bu vergi alınır.)
11- TEV tahsilatının aranıp aranmayacağı hususlar aşağıdaki tablolarda açık bir şekilde belirtilmiştir.
I- DİİB kapsamında tarım ürünü ithal edilip, tarım ürünü ihraç ediliyor ise;
II- DİİB kapsamında tarım ürünü ithal edilip, işlenmiş tarım ürünü ihraç ediliyor ise;
|
Kaynak Ülke |
Varış Ülkesi |
| |
AT |
PAMK |
İsrail |
Üçüncü Ülke |
|
AT |
Yok |
Var |
Var |
Yok |
|
PAMK |
Var |
Yok |
Var |
Yok |
|
İsrail |
Var |
Var |
Yok |
Yok |
|
Üçüncü Ülke |
Var |
Var |
Var |
Yok |